طبيعتى است . « 1 » طمع دو گونه است : ممدوح و مذموم ، ممدوح مثل مثل طمع در عفو خداوندى ، چنان كه امام سجاد ( عليه السلام ) در دعاى ابوحمزه مىفرمايند : « اذا رَأَيتُ مولاى ذنوبى فَزِعت ، و اذا رَأَيْتُ عَفْوكَ طَمِعْت ؛ « وقتى مولاى من گناهانم را مىبينم فزع و جزع مىكنم ، و وقتى عفو تو را مىنگرم ، طمع مىكنم » « 2 » يا مثل طمع در رأفت و رحمت الهى چنان كه امام سجاد ( عليه السلام ) در همان دعا مىفرمايند : « فَانَّما اسْئَلك لَقَديم الرِّجاء لَك وَ عَظيم الطَّمَعَ فيكَ الَّذى اوْ جَبْتَه عَلى نَفْسَكَ مِنَ الرأفة و الرَّحمة » : « همانا به خاطر قدم اميد به تو و عظمت طمع ( بندگان ) در وجود تو طلب مىكنم آنچه را كه واجب كردى بر نفس خودت كه رأفت و رحمت است » . « 3 » البته اين طمع ممدوح و اميد به اين رحمت و ثواب و قرب الهى و دخول در جنّت به صرف طمع حاصل نمىشود . آن امام سجاد ( عليه السلام ) ، كه طمع در رحمت الهى دارد ، به وظائف و تكاليف الهى نيز عمل كرده ، و چنين توقعى دارد . در آيه 214 سوره بقره چنين مىخوانيم : أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاءُ وَالضَّرَّاءُ : « آيا گمان كرديد داخل بهشت مىشويد ( بدون اينكه سختى و رنج ببينيد ) و هنوز نيامده است مثل كسانى كه قبل از شما بودند ، ناراحتى جنگ و سختى و شدت درونى را كشيدند . . » . « 4 » اين آيه نشان مىدهد كه بدون تحمل سختى و مشقت توقع دخول در بهشت

--> ( 1 ) . مفردات ، صفحه 307 . ( 2 ) . دعاى ابوحمزه كه در اعمال شبهاى ماه رمضان در مفاتيح آمده است . بحار الانوار ، جلد 89 ، صفحه 89 - ميزان الحكمه ، جلد 5 ، صفحه 555 . ( 3 ) . دعاى ابوحمزه كه در اعمال شبهاى ماه رمضان در مفاتيح آمده است . بحار الانوار ، جلد 89 ، صفحه 89 - ميزان الحكمه ، جلد 5 ، صفحه 555 . ( 4 ) . شايد بتوان گفت « بأساء » ناراحتى ناشى از جنگ و « ضرّاء » ناراحتى ناشى از بيماريهاى درونى است . .